{"id":13829,"date":"2026-09-10T12:22:08","date_gmt":"2026-09-10T12:22:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/?p=13829"},"modified":"2026-09-10T12:22:09","modified_gmt":"2026-09-10T12:22:09","slug":"edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/","title":{"rendered":"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13296\" srcset=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-400x267.jpg 400w, https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1200x800.jpg 1200w, https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1980x1320.jpg 1980w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pan fydd ysgolion yn siarad am bresenoldeb, mae\u2019r ffocws yn aml ar y rhifau. Canrannau, tueddiadau, grwpiau blwyddyn, pwy sydd wedi\u2019u cynnwys a phwy sydd ddim. Ac wrth gwrs, mae hynny\u2019n bwysig. Dim ond rhan o\u2019r stori y bydd ffigurau presenoldeb fyth yn ei hadrodd ar eu pen eu hunain. Dydyn nhw ddim bob amser yn dangos <em>pam<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r ffordd hon o feddwl yn perthyn yn agos i ddull ysgol gyfan Llywodraeth Cymru ar gyfer iechyd meddwl a llesiant emosiynol, gan gydnabod bod profiadau ehangach o fywyd ysgol, o berthnasoedd a chefnogaeth, i ba mor gysylltiedig y mae dysgwyr yn ei deimlo bob dydd, yn llywio presenoldeb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r Rhwydwaith yn cynnig ffordd o ystyried presenoldeb trwy\u2019r lens ehangach hwnnw. Nid dim ond canlyniad ydyw i wella, ond rhywbeth sy\u2019n cael ei lunio gan brofiad ysgol o ddydd i ddydd.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Beth sydd wrth wraidd presenoldeb?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn y rhan fwyaf o ysgolion, mae ymdeimlad cryf yn barod o sefyllfaoedd pan fydd presenoldeb yn newid. Efallai mai gr\u0175p blwyddyn penodol ydyw, neu gr\u0175p o ddysgwyr sy\u2019n wynebu mwy o bwysau ariannol gartref, neu batrwm sy\u2019n dechrau dod i\u2019r amlwg gydag amser. Mae\u2019r Rhwydwaith yn helpu i ychwanegu cyd-destun at hynny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Er enghraifft, gallai ysgol sylwi ar bresenoldeb is ym Mlwyddyn 9. Ar ei ben ei hun, dim ond ystadegyn yw hwnnw. Ond pan fyddwch chi\u2019n edrych arno ochr yn ochr \u00e2 chanfyddiadau\u2019r Rhwydwaith, fel llai o ddisgyblion yn mwynhau\u2019r ysgol, llai o gysylltedd \u00e2\u2019r ysgol, neu ddiffyg cwsg, mae&#8217;n dechrau paentio darlun mwy llawn. Nid yw gymaint o broblem unigol, mae\u2019n fwy fel patrwm.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ac mae\u2019r newid hwnnw\u2019n bwysig. Nid oddi wrth bresenoldeb, ond tuag at ddeall beth mae dysgwyr yn ei brofi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ymarferol, mae hyn eisoes yn digwydd mewn ysgolion fel <a href=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/ysgol-uwchradd-whitmore-lle-maer-rhwydwaith-ymchwil-iechyd-mewn-ysgolion-iechyd-a-lles-a-chysylltiadau-ystyrlon-yn-llywio-cymuned-yr-ysgol\/\">Ysgol Uwchradd Whitmore<\/a>, lle mae data\u2019r Rhwydwaith wedi cael ei ddefnyddio i ganolbwyntio ar berthnasoedd a chysylltedd \u00e2\u2019r ysgol fel rhan o waith lles ehangach. Yn hytrach na thrin presenoldeb fel mater ar wah\u00e2n, mae\u2019r ffocws wedi bod ar gryfhau sut mae dysgwyr yn teimlo am yr ysgol o ddydd i ddydd a chydnabod bod hyn yn elfen sylweddol o b\u2019un a ydyn nhw am fod yno o gwbl.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ymarferol, mae hyn eisoes yn digwydd mewn ysgolion. Mae <a href=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/astudiaeth-achos\/\">astudiaethau achos y Rhwydwaith<\/a> yn dangos sut mae ysgolion uwchradd wedi defnyddio\u2019u data i ganolbwyntio ar bethau fel perthnasoedd a chysylltedd \u00e2\u2019r ysgol. Nid ystyried eu bod yn flaenoriaethau ar wah\u00e2n, ond eu bod yn rhan o wella\u2019r profiad ysgol yn ei gyfanrwydd. Yn y cyd-destunau hynny, nid yw presenoldeb yn cael ei drin fel mater ar ei ben ei hun. Deellir ei fod yn cael ei lywio gan y ffordd y mae dysgwyr yn teimlo am fod yn yr ysgol bob dydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn ehangach, mae\u2019r math hwn o ymagwedd yn adlewyrchu\u2019r hyn rydym eisoes yn ei wybod o ymchwil i hinsawdd yr ysgol. Mae\u2019r <a href=\"https:\/\/profiles.cardiff.ac.uk\/cy\/staff\/mooreg\">Athro Graham Moore<\/a>, Cyfarwyddwr <a href=\"https:\/\/decipher.uk.net\/cy\/home-cymraeg\/\">DECIPHer,<\/a> wedi dangos nad dim ond ymddygiadau unigol sy\u2019n llunio iechyd, lles ac ymgysylltiad dysgwyr, ond sut mae\u2019n teimlo yn yr ysgol o ddydd i ddydd. Pethau fel perthnasoedd, cysylltedd \u00e2\u2019r ysgol, a theimlo\u2019n ddiogel. Dyna pan fydd y Rhwydwaith yn ddefnyddiol i ysgolion. Mae\u2019r Rhwydwaith yn rhoi ymdeimlad cliriach i ysgolion o\u2019r profiadau dydd i ddydd hun, fel y gellir deall patrymau presenoldeb ochr yn ochr \u00e2\u2019r hyn y mae dysgwyr yn adrodd amdano, mewn gwirionedd. Mae hyn yn helpu i roi ffocws i bethau ar lefel ysgol, felly mae patrymau yn weledol yn hytrach nag yn cael eu tybio.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cadw at y lefel gywir<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un o\u2019r pethau defnyddiol am y Rhwydwaith yw ei fod yn aros ar lefel gr\u0175p. Nid yw\u2019n ymwneud ag adnabod dysgwyr unigol nac amlygu\u2019r un unigolyn. Yn hytrach, mae\u2019n rhoi ymdeimlad o batrymau ar draws grwpiau, carfanau blwyddyn, gwahaniaethau rhywedd neu economaidd gymdeithasol weithiau, tueddiadau ehangach weithiau. Yn ymarferol, mae\u2019n golygu bod ysgolion yn gallu ymateb mewn ffordd sy\u2019n teimlo\u2019n gymesur ac yn gadarn ei sail.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn hytrach na gofyn: \u201cPa ddysgwyr ydym ni angen eu dilyn i fyny?\u201d mae\u2019r cwestiwn yn debycach i:<br><em>\u201cBeth allai fod yn digwydd i\u2019r gr\u0175p hwn? A oes rhywbeth bach y gallem ni ei newid?\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r gwahaniaeth hwnnw\u2019n bwysig. Mae\u2019n dal y ffocws ar gymorth, nid adweithio.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Newidiadau bach, nid ymyriadau mawr<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Beth ddaw i\u2019r amlwg yn eglur iawn pan fydd ysgolion yn defnyddio data\u2019r Rhwydwaith yw nad oes rhaid i ymatebion fod yn enfawr i fod yn ystyrlon. Os yw\u2019ch data gan y Rhwydwaith yn awgrymu bod dysgwyr yn teimlo\u2019n llai cysylltiedig \u00e2\u2019r ysgol, gallai hynny arwain at ffocws o\u2019r newydd ar amser tiwtor neu greu mwy o gyfle am gysylltiad \u00e2 chymheiriaid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Os bydd blinder yn dod i\u2019r amlwg yn gryf, gallai ysgogi sgwrs syml yn ystod gwasanaeth neu amser tiwtor, y mathau o gyfleoedd bach y mae ysgolion eisoes yn eu defnyddio bob dydd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn <a href=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/ysgol-aberconwy-arwain-y-ffordd-o-ran-cwsg-a-lles-i-ddysgwyr\/\">Ysgol Aberconwy<\/a>, amlygodd data\u2019r Rhwydwaith fod cwsg a blinder yn broblemau allweddol i ddysgwyr. Nid ymyrraeth fawr oedd ei hymateb, ond cyfres o newidiadau bach ymarferol, codi ymwybyddiaeth, cynnwys sgyrsiau yn y diwrnod ysgol, a helpu dysgwyr i feddwl am arferion. Mae\u2019n enghraifft dda o sut mae ysgolion uwchradd yn defnyddio\u2019r Rhwydwaith i ymateb yn uniongyrchol i\u2019r hyn sydd wrth wraidd ymgysylltu \u00e2 phresenoldeb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae <a href=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/astudiaeth-achos\/\">astudiaethau achos y Rhwydwaith<\/a> yn amlygu\u2019n union pa mor ddefnyddiol y gall y data fod. Nid dim ond o ran deall patrymau presenoldeb, ond wrth lunio ymatebion mwy gwybodus iddynt. Nid bwriad hyn yw \u2018datrys\u2019 presenoldeb dros nos, ac mae\u2019r rhan fwyaf o ysgolion yn cydnabod hynny. Mae\u2019n ymwneud \u00e2 rhoi ychydig o broc i\u2019r pethau sydd o\u2019i amgylch.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Hwyluso sgyrsiau<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Newid ymarferol arall yw sut mae data\u2019r Rhwydwaith yn cefnogi sgyrsiau mewnol. Yn hytrach na dibynnu ar reddf yn unig, sy\u2019n hynod werthfawr o hyd, mae gan staff rywbeth i gyfeirio ato.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gall helpu mewn trafodaethau ag uwch arweinwyr, llywodraethwyr, neu hyd yn oed ar draws adrannau: <em>\u201cRydyn ni\u2019n gweld y gostyngiad hwn mewn presenoldeb, ond rydyn ni\u2019n gweld hyn yn nata\u2019r Rhwydwaith hefyd. A yw hynny\u2019n newid y ffordd rydyn ni\u2019n meddwl amdano?\u201d<\/em> &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid yw\u2019n darparu\u2019r holl atebion, ond mae\u2019n rhoi mwy o hyder yn y cwestiynau sy\u2019n cael eu gofyn. Dyna pan fydd cydlynwyr WNHWPS yn chwarae rhan, gan helpu i gysylltu\u2019r dotiau a defnyddio data\u2019r Rhwydwaith ochr yn ochr \u00e2 gwybodaeth bresennol ysgolion i lunio darlun llawnach o\u2019r hyn sy\u2019n dylanwadu ar bresenoldeb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mewn mannau fel <a href=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/grymuso-ysgolion-trwy-shrn-rol-sir-fynwy-wnhwps\/\">Sir Fynwy<\/a>, mae cydweithredu rhwng ysgolion a chydlynwyr WNHWPS lleol yn cefnogi\u2019r dull hwn, gyda data\u2019r Rhwydwaith yn cael ei ddefnyddio ochr yn ochr \u00e2 gwybodaeth bresennol i adnabod patrymau ar draws grwpiau blwyddyn neu them\u00e2u. Yn aml, nid yw\u2019n ymwneud \u00e2 chyflwyno rhywbeth cwbl newydd, ond defnyddio\u2019r dystiolaeth honno i lunio a hoelio sylw beth mae ysgolion yn ei wneud yn barod.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Nid yw\u2019n ymwneud \u00e2 gwneud popeth<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Un o\u2019r heriau mwyaf gydag unrhyw ddata yw teimlo bod rhaid i chi ymateb i\u2019r cyfan ohono. Ond nid dyna sut mae gwir fwriad i\u2019r Rhwydwaith gael ei ddefnyddio. Beth sy\u2019n tueddu i weithio\u2019n well yw dewis un neu ddau beth sy\u2019n teimlo\u2019n fwyaf perthnasol. Un gr\u0175p blwyddyn. Un thema. Rhywbeth hylaw. Gydag amser, gall y newidiadau bach gwybodus hyn lunio rhywbeth mwy ystyrlon na cheisio mynd i\u2019r afael \u00e2 phopeth ar unwaith.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Lens mymryn yn wahanol<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nid oes dim o hyn yn tynnu sylw rhag pwysigrwydd olrhain presenoldeb yn ofalus. Mae hynny\u2019n bwysig o hyd. Ond mae\u2019n gwahodd ffordd ychydig yn wahanol o feddwl amdano.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yn hytrach nag ystyried bod presenoldeb yn rhywbeth i\u2019w ddatrys yn unig, daw\u2019n fater sy\u2019n cael ei lywio gan set ehangach o brofiadau. Sut mae dysgwyr yn teimlo yn yr ysgol, pa mor gysylltiedig ydyn nhw, pa mor dda maen nhw\u2019n cysgu, ac i ba raddau y maent yn teimlo\u2019u bod yn cael eu cefnogi o ddydd i ddydd. O\u2019r safbwynt hwnnw, nid yw gwella presenoldeb bob amser yn ymwneud \u00e2 chanolbwyntio ar bresenoldeb ynddo\u2019i hun, mae\u2019n ymwneud \u00e2 thalu sylw manylach i bopeth o\u2019i gwmpas. Ac yn aml, dyna pan fydd newid mwy ystyrlon yn dechrau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I gael rhagor o wybodaeth am y Rhwydwaith Ymchwil Iechyd mewn Ysgolion, gan gynnwys astudiaethau achos ac enghreifftiau ymarferol, gallwch archwilio gwefan y Rhwydwaith neu gysylltu \u00e2\u2019ch cydlynydd WNHWPS lleol.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pan fydd ysgolion yn siarad am bresenoldeb, mae\u2019r ffocws yn aml ar y rhifau. Canrannau, tueddiadau, grwpiau blwyddyn, pwy sydd wedi\u2019u cynnwys a phwy sydd ddim. Ac wrth gwrs, mae hynny\u2019n bwysig. Dim ond rhan o\u2019r stori y bydd ffigurau presenoldeb fyth yn ei hadrodd ar eu pen eu hunain. Dydyn nhw ddim bob amser [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[248],"tags":[],"class_list":["post-13829","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blog-2"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd - The School Health Research Network<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd - The School Health Research Network\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pan fydd ysgolion yn siarad am bresenoldeb, mae\u2019r ffocws yn aml ar y rhifau. Canrannau, tueddiadau, grwpiau blwyddyn, pwy sydd wedi\u2019u cynnwys a phwy sydd ddim. Ac wrth gwrs, mae hynny\u2019n bwysig. Dim ond rhan o\u2019r stori y bydd ffigurau presenoldeb fyth yn ei hadrodd ar eu pen eu hunain. Dydyn nhw ddim bob amser [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"The School Health Research Network\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-10T12:22:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-10T12:22:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"SHRN\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"SHRN\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 munud\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"SHRN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7a5bc2ab9b16dd090379188029c1eb39\"},\"headline\":\"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd\",\"datePublished\":\"2026-09-10T12:22:08+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-10T12:22:09+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/\"},\"wordCount\":1466,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg\",\"articleSection\":[\"Blog\"],\"inLanguage\":\"cy\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/\",\"name\":\"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd - The School Health Research Network\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-10T12:22:08+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-10T12:22:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/\",\"name\":\"School Health Research Network\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#organization\",\"name\":\"School Health Research Network\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/cropped-cropped-SHRN-Core-Logo-BILINGUAL.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/09\\\/cropped-cropped-SHRN-Core-Logo-BILINGUAL.png\",\"width\":2975,\"height\":1505,\"caption\":\"School Health Research Network\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/7a5bc2ab9b16dd090379188029c1eb39\",\"name\":\"SHRN\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8621e8f22bacc2d55045eef5f6c7d0399f5a6dc6efff801e47e378b4de08d01c?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8621e8f22bacc2d55045eef5f6c7d0399f5a6dc6efff801e47e378b4de08d01c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8621e8f22bacc2d55045eef5f6c7d0399f5a6dc6efff801e47e378b4de08d01c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"SHRN\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shrn.org.uk\\\/cy\\\/author\\\/cheryl_briscombe\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd - The School Health Research Network","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd - The School Health Research Network","og_description":"Pan fydd ysgolion yn siarad am bresenoldeb, mae\u2019r ffocws yn aml ar y rhifau. Canrannau, tueddiadau, grwpiau blwyddyn, pwy sydd wedi\u2019u cynnwys a phwy sydd ddim. Ac wrth gwrs, mae hynny\u2019n bwysig. Dim ond rhan o\u2019r stori y bydd ffigurau presenoldeb fyth yn ei hadrodd ar eu pen eu hunain. Dydyn nhw ddim bob amser [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/","og_site_name":"The School Health Research Network","article_published_time":"2026-09-10T12:22:08+00:00","article_modified_time":"2026-09-10T12:22:09+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"SHRN","twitter_misc":{"Written by":"SHRN","Est. reading time":"8 munud"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/"},"author":{"name":"SHRN","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#\/schema\/person\/7a5bc2ab9b16dd090379188029c1eb39"},"headline":"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd","datePublished":"2026-09-10T12:22:08+00:00","dateModified":"2026-09-10T12:22:09+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/"},"wordCount":1466,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg","articleSection":["Blog"],"inLanguage":"cy"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/","url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/","name":"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd - The School Health Research Network","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg","datePublished":"2026-09-10T12:22:08+00:00","dateModified":"2026-09-10T12:22:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/group-of-high-school-students-wearing-uniform-runn-2023-11-27-04-50-33-utc-1-1024x683.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/edrych-y-tu-hwnt-ir-rhifau-sut-gall-datar-rhwydwaith-gefnogi-presenoldeb-mewn-ysgolion-uwchradd\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Edrych y tu hwnt i\u2019r rhifau: Sut gall data\u2019r Rhwydwaith gefnogi presenoldeb mewn ysgolion uwchradd"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#website","url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/","name":"School Health Research Network","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#organization","name":"School Health Research Network","url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/cropped-cropped-SHRN-Core-Logo-BILINGUAL.png","contentUrl":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/cropped-cropped-SHRN-Core-Logo-BILINGUAL.png","width":2975,"height":1505,"caption":"School Health Research Network"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/#\/schema\/person\/7a5bc2ab9b16dd090379188029c1eb39","name":"SHRN","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8621e8f22bacc2d55045eef5f6c7d0399f5a6dc6efff801e47e378b4de08d01c?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8621e8f22bacc2d55045eef5f6c7d0399f5a6dc6efff801e47e378b4de08d01c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8621e8f22bacc2d55045eef5f6c7d0399f5a6dc6efff801e47e378b4de08d01c?s=96&d=mm&r=g","caption":"SHRN"},"url":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/author\/cheryl_briscombe\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13829","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13829"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13829\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13833,"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13829\/revisions\/13833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13829"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13829"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shrn.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13829"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}