Deall Arolwg y Rhwydwaith a sut mae o fudd i’ch plentyn
Mae’r dudalen hon i chi, rieni a gofalwyr plant sy’n cymryd rhan yn Arolwg Iechyd a Lles Ysgolion y Rhwydwaith. Bydd ysgolion yn anfon gwybodaeth atoch am yr arolwg a sut bydd y data’n cael ei reoli, bythefnos cyn i’ch plentyn gael gwahoddiad i gymryd rhan. Yn y cyfamser, gallwch ddod o hyd i fanylion ychwanegol am gynnydd ein harolwg a rheoli data ar y dudalen hon.
Paratowch ar gyfer ein Harolwg Nesaf!
Rydym yn falch o gyhoeddi y bydd y cylch nesaf o gasglu data ar gyfer dysgwyr ym Mlwyddyn 3 i 6 mewn ysgolion cynradd prif ffrwd yn dechrau ym Medi 2026 (ac wedyn yn 2028 a 2030).
Ar gyfer ysgolion uwchradd prif ffrwd, bydd yr arolygon ar gyfer Blwyddyn 7 i 13 yn dechrau ym Medi 2027, gyda chylchoedd pellach yn 2029 a 2031.
Darganfod y Rhwydwaith
Oes awydd arnoch wybod rhagor am y Rhwydwaith? Gwyliwch y fideo hwn sy’n esbonio beth rydym ni’n ei wneud.
Eisiau rhagor o fanylion? Darllenwch ein llyfryn i ddarllen rhagor am brif weithgareddau’r Rhwydwaith, gan gynnwys casglu data, ymchwil a chefnogaeth i ysgolion.
Cwestiynau Cyffredin
Rydym ni’n gwybod efallai bod gennych chi gwestiynau, felly dyma rai atebion i chi. Cliciwch ar y cwestiynau isod i ddatgelu’r atebion:
Beth yw’r Rhwydwaith?
Mae’r Rhwydwaith Ymchwil Iechyd mewn Ysgolion (y Rhwydwaith), yma ym Mhrifysgol Caerdydd. Mae’n bartneriaeth polisi-y-marfer-ymchwil rhwng SHRN, Llywodraeth Cymru a Iechyd Cyhoeddus Cymru. Mae’r rhwydwaith yn cynnwys ysgolion, ymchwilwyr, llunwyr polisi ac ymarferwyr ar draws Cymru. Ein nod yw gwella iechyd a lles plant a phobl ifanc trwy ddarparu data ac ymchwil i gynorthwyo ysgolion i roi dulliau effeithiol ar waith.
Sut mae’r Rhwydwaith yn gwneud gwahaniaeth i iechyd a lles dysgwyr?
Mae’r Rhwydwaith yn gweithio ar draws lefelau lleol, rhanbarthol a chenedlaethol i wella iechyd a lles dysgwyr. Rydym ni’n darparu data gwerthfawr ar iechyd a lles i ysgolion, gan eu helpu i gynllunio a gwerthuso eu rhaglenni iechyd a lles. A ninnau’n system gymorth genedlaethol, wedi’i chefnogi gan Lywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru, rydym ni’n gweithio gyda gweithwyr iechyd ac addysg proffesiynol. Yn rhanbarthol, rydym ni’n bartner gyda Rhwydwaith Ysgolion Cymru sy’n Hybu Iechyd a Lles (WNHWPS) i roi tystiolaeth ymchwil i iechyd a lles mewn ysgolion ar waith, gan helpu ysgolion a’u cefnogwyr i ddeall a defnyddio ymchwil iechyd i wella iechyd a lles dysgwyr.
Pam rydych chi’n holi fy mhlant am eu hiechyd a’u lles?
Mae ein harolwg yn casglu gwybodaeth am amrywiol agweddau ar iechyd a lles plant a phobl ifanc. Mae hyn yn ein helpu i ddeall eu hanghenion yn well ac mae’n cynorthwyo ysgolion a llunwyr polisi i greu systemau cymorth effeithiol. Mae cael system gymorth yn helpu iechyd a lles plant a phobl ifanc, gan eu helpu i deimlo’n fwy hyderus a diogel.
A yw’r arolwg yn ddienw?
Ydy. Nid oes modd cysylltu ymatebion eich plentyn yn ôl atynt, sy’n sicrhau eu preifatrwydd ac yn annog atebion gonest. Dim ond data ar gyfer yr ysgol gyfan a geir gan ysgolion, wedi’i gyflwyno’n grynodebol, a’i rannu yn ôl rhyw a blwyddyn ysgol (os yn briodol), ac nid atebion unigol plant a phobl ifanc. Caiff yr holl ymatebion eu dadansoddi fel grŵp, felly mae atebion unigol yn aros yn ddienw. Mae hyn yn diogelu preifatrwydd tra’n dal i ddarparu mewnwelediadau gwerthfawr i wella cefnogaeth iechyd a lles i bawb.
A yw’r Arolwg yn cydymffurfio â’r GDPR?
Ydy, mae arolwg y Rhwydwaith yn dilyn pob rheol i ddiogelu data personol. Mae’n cydymffurfio â’r GDPR a Deddf Diogelu Data 2018 y DU i sicrhau bod preifatrwydd eich plant yn cael ei ddiogelu. Darllenwch Ragor…
Pam y dewiswyd ein plant i gymryd rhan?
Dewiswyd eich plentyn i gymryd rhan am fod eu hysgol yn rhan o rwydwaith SHRN. Mae pob ysgol uwchradd yng Nghymru yn rhan o SHRN, gyda 95% o’r ysgolion hyn a thros 70% o ddysgwyr yn cymryd rhan yn 2025. Mae SHRN wedi ehangu’n ddiweddar i ysgolion cynradd, gyda bron i hanner yr ysgolion cynradd yn cymryd rhan yn 2024
Pam ddylen nhw gymryd rhan yn yr Arolwg?
Mae cymryd rhan yn ein helpu i gasglu cipolygon gwerthfawr i iechyd a lles plant a phobl ifanc. Gall y wybodaeth hon arwain at well cymorth ac adnoddau i ysgolion ac i ddysgwyr, gan gael effaith gadarnhaol ar eu profiad a’u llwyddiant cyffredinol.
A oes gan eich Arolwg gymeradwyaeth foesegol?
Oes, mae gan arolwg y Rhwydwaith gymeradwyaeth foesegol. Mae pob arolwg yn cael ei adolygu a’i gymeradwyo gan Bwyllgor Moeseg Prifysgol Caerdydd. Mae hyn yn sicrhau bod yr arolwg yn dilyn canllawiau caeth i amddiffyn hawliau a lles y plant a’r bobl ifanc sy’n cymryd rhan. Mae’n golygu bod yr arolwg yn cael ei gynnal mewn ffordd barchus, diogel a theg i bawb sy’n cymryd rhan.
Pa mor aml mae’r Arolwg yn Digwydd?
Caiff arolwg SHRN ei gynnal bob dwy flynedd ym mhob lleoliad ysgol. Mae’r cylch rheolaidd hwn yn helpu ysgolion a llunwyr polisïau i olrhain newidiadau mewn iechyd a lles dros amser ac i fesur effaith ymyriadau a newidiadau.
Mae’r cylch rheolaidd hwn yn helpu ysgolion a llunwyr polisïau i olrhain newidiadau mewn iechyd a lles dros amser ac i fesur effaith ymyriadau. Mae hefyd yn rhoi amser i ysgolion gynllunio, gweithredu ac ymgorffori newidiadau’n effeithiol, gan wybod y bydd ganddynt ddata wedi’i ddiweddaru bob dwy flynedd i adolygu cynnydd, mireinio eu dull gweithredu a gweld beth sy’n gweithio.
Beth os nad yw fy mhlentyn, neu minnau, eisiau cymryd rhan?
Mae cymryd rhan yn arolwg y Rhwydwaith yn gwbl wirfoddol. Os byddwch chi neu’ch plentyn yn penderfynu peidio â chymryd rhan, gallwch optio allan. Rhowch wybod i athro neu athrawes eich plentyn nad ydych am iddynt gymryd rhan.
Bydd ysgolion yn rhoi gwybodaeth i chi am sut i wneud hyn yn nes at amser yr arolwg.
Beth fyddwch chi’n gofyn i’n plant ei wneud?
Bydd angen i’ch plant ateb arolwg ar-lein yn ystod amser ysgol. Bydd yr ysgol yn rhoi gwybod i chi pryd y bydd hyn yn digwydd.
Cyn cymryd rhan yn y Casgliad Data 2026, bydd gan ddysgwyr ysgolion cynradd y cyfle i ddeall beth yw pwrpas yr arolwg a pham ei fod yn bwysig.
Yn yr ysgolion cynradd, gofynnir i athrawon ddarllen esboniad byr i’r dosbarth a gwirio dealltwriaeth y dysgwyr cyn cwblhau’r arolwg. Rhoddir cyfle hefyd i blant ddewis peidio â chymryd rhan yn y casgliad data.
Pa fathau o gwestiynau byddwch chi’n eu holi i’n plant?
Mae cwestiynau yn gwestiynau priodol i oedran ac yn ymwneud ag arferion dyddiol fel deiet, gweithgarwch corfforol a phatrymau cysgu. Hefyd, mae’n gofyn am deimladau, emosiynau a phrofiadau iechyd meddwl. Gofynnir i ddysgwyr sut maen nhw’n teimlo am amgylchedd eu hysgol, eu perthynas ag athrawon a chymheiriaid, a’u bodlonrwydd cyffredinol â’r ysgol. Hefyd, mae’n gofyn am ymddygiadau iechyd a all effeithio ar eu hiechyd a’u lles.
Sut mae’r cwestiynau wedi cael eu datblygu?
Mae’r arolwg yn defnyddio cwestiynau dibynadwy. Trwy weithio ag ysgolion, arbenigwyr iechyd a’n partneriaid, rydym ni’n sicrhau bod y cwestiynau yn ddefnyddiol ar gyfer deall a gwella iechyd a lles dysgwyr. Mae’r broses yn cynnwys siarad ag athrawon a gweithwyr iechyd proffesiynol i ddarganfod pa bynciau sy’n bwysig, gan edrych ar ymchwil a phrofi’r cwestiynau i wneud yn siŵr eu bod yn glir. Fel hyn, mae’r cwestiynau’n gadarn yn wyddonol, yn briodol i oedran ac yn berthnasol
A alla’ i weld y cwestiynau ymlaen llaw?
Ydy, gall rhieni a gofalwyr weld cwestiynau’r arolwg ymlaen llaw. Darperir copi electronig o’r arolwg i bob ysgol sy’n cymryd rhan, ac fe ofynnir iddynt ei gwneud ar gael i rieni a gofalwyr ar gais.
Sut byddwch chi’n defnyddio’r atebion i’r Arolwg?
Bydd yr atebion yn cael eu defnyddio i greu adroddiadau a chipolygon sy’n helpu ysgolion, ymarferwyr a llunwyr polisi i wella cymorth iechyd a lles i ddysgwyr.
Pecyn Gwybodaeth i Rieni a Gofalwyr, ar ddod
Yn nes at ddyddiad yr arolwg, bydd Pecyn Gwybodaeth cynhwysfawr i Rieni a Gofalwyr yn cael ei anfon i ysgolion. Bydd y pecyn hwn yn cynnwys Cwestiynau Cyffredin ychwanegol, gan ddarparu rhagor o wybodaeth a mynd i’r afael ag unrhyw gwestiynau neu ymholiadau sydd gennych.
Angen Help?
Os oes gennych unrhyw gwestiynau, cysylltwch â ni drwy e-bostio shrn@caerdydd.ac.uk. Rydym ni yma i’ch helpu a’ch cefnogi bob cam o’r daith!